Στις βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί στη Σερβία για τις 25 Οκτωβρίου 2026, τα πολιτικά κόμματα προβάλλουν και πάλι τον αριθμό των γυναικών μεταξύ των υποψηφίων τους. Ορισμένα υπερηφανεύονται ιδιαίτερα για το γεγονός ότι οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα στα ψηφοδέλτιά τους. Πρόκειται ασφαλώς για ένα στοιχείο που αξίζει προσοχής, αλλά αφήνει ανοιχτό το ερώτημα πόσο συμμετέχουν οι υποψήφιες στις κομματικές αποφάσεις και πόση εξουσία θα έχουν εφόσον εκλεγούν. Μια έκθεση του ΟΑΣΕ για την ισότητα των φύλων στην Εθνοσυνέλευση της Σερβίας δείχνει γιατί αυτή η διαφορά δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα εκλογικό ποσοστό.

Στα Τίρανα καίγονται κάδοι απορριμμάτων, καταστρέφονται φωτεινοί σηματοδότες και διαδηλωτές συγκρούονται με την αστυνομία. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ένα μέρος του κοινού υποδέχεται αυτές τις εικόνες με ενθουσιασμό. Παρόμοιες αντιδράσεις είδαμε στις διαδηλώσεις στη Σερβία, αλλά και πέρυσι στο Νεπάλ. Από πού προέρχεται η ανάγκη να αντιμετωπίζουμε τη βία ως απόδειξη ότι επιτέλους κάτι αλλάζει; Και πόσο πρόθυμοι θα ήμασταν να την υποστηρίξουμε αν, αντί να κρατάμε ένα τηλέφωνο, είχαμε μπροστά μας μια αστυνομική παράταξη;

Το Σύνταγμα εγγυάται την ισότητα ενώπιον του νόμου, αλλά η προσφυγή στη δικαιοσύνη μπορεί να συνεπάγεται έξοδα που δύσκολα αντέχει κάποιος με μέσο εισόδημα. Οι δικηγόροι, τα δικαστικά τέλη, οι πραγματογνωμοσύνες, οι χαμένες εργάσιμες ημέρες και τα χρόνια αναμονής καθορίζουν συχνά κατά πόσο κάποιος μπορεί πραγματικά να προστατεύσει τα δικαιώματά του. Η Σερβία διαθέτει σύστημα δωρεάν νομικής βοήθειας. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν ότι υπάρχει, ενώ ορισμένοι το μαθαίνουν όταν είναι ήδη πολύ αργά.

Πόλεμοι, φτώχεια, βία, διακρίσεις, άνθρωποι χωρίς νερό και ηλεκτρικό ρεύμα. Κάθε φορά που συμβαίνει κάτι που θεωρούμε απαράδεκτο, σχεδόν σίγουρα κάποιος θα πει: «Πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό στον 21ο αιώνα;» Αυτή η φράση αποκαλύπτει πόσο έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε σε μια πρόοδο που υποτίθεται ότι έρχεται από μόνη της. Όμως η ιστορία δεν έχει καμία υποχρέωση να γίνεται καλύτερη απλώς επειδή άλλαξε η ημερομηνία.

Η ψηφιοποίηση μπορεί να κάνει τη ζωή ευκολότερη, αλλά όταν οι εφαρμογές, οι κωδικοί και η πρόσβαση στο διαδίκτυο γίνονται σιωπηρές προϋποθέσεις για την άσκηση δικαιωμάτων, ορισμένοι πολίτες εξαρτώνται από τη βοήθεια άλλων.