Dil ve Alfabelerin Resmi Kullanımı Kanunu
Kanun Sırpça ve Kiril alfabesinin, kanuna göre Latin alfabesinin ve azınlık dil ve alfabelerinin resmi kullanımını düzenler. Resmi belge değişiklikleri ve 48/2018 düzeltmesini içerir.
Avangarda hukuki temsil sunmaz. Materyaller yalnızca bilgilendirme ve hakların daha anlaşılır hale gelmesi içindir. Somut bir hukuki işlem için bir avukata, adli yardım servisine ya da ilgili kuruma başvurun.
Dil hakları ve kamu yönetimi
Dillerin ve Alfabelerin Resmî Kullanımı Kanunu, makamların çalışmalarında, işlemlerde, resmî belgelerde, kayıtlarda ve kamusal adlandırmalarda kullanılan dili düzenler. Sırpça ve Kiril alfabesini, kanuni kurallar çerçevesinde Latin alfabesini, ulusal azınlıkların dillerini ve yazılarını kapsar. Güncel metin, Sırbistan Cumhuriyeti Resmî Gazetesi 45/1991, 53/1993, 67/1993, 48/1994, 101/2005, 30/2010, 47/2018 ve 48/2018 düzeltmesini içerir; bazı değişiklikler başka kanunlardan kaynaklanır. Kamusal hayatta Sırpçanın kullanımına ilişkin 2021 tarihli ayrı kanun bu düzenlemenin yerini almaz.
Madde 6, hak veya yükümlülüğüne karar verilen herkese, makam önündeki işlemde kendi dilini kullanma ve olguları bu dilde öğrenme hakkı tanır. Bu hak, bütün işlemin belirli bir azınlık dilinde yürütülmesinden farklıdır. Maddeler 12–13, ilk derece işleminde resmî dilin seçilmesini, ilgili kişinin bilgilendirilmesini ve seçimin tutanağa yazılmasını düzenler. İkinci derece işlem Sırpça yürütülür; kanunun dil kullanımı ve çeviri hakları yine korunur.
Madde 11, son nüfus sayımına göre bir azınlık nüfusun en az %15'ini oluşturuyorsa, yerel yönetimin azınlık dilini ve yazısını kendi statüsüyle eşit resmî kullanıma almasını zorunlu kılar. Kanuni koşulların gerçekleştiğinin belirlenmesinden itibaren süre en fazla 90 gündür. Kanun, azınlığın %15'e ulaştığı yerleşimdeki adlandırmaları ayrıca düzenler; dil belediyenin tamamında resmî olmasa da bu hükümler önem taşır. Yerleşim ile belediyenin nüfus verileri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Örneğin idari işlemdeki kişi, olguları anlayabilmek ve kendi dilini kullanabilmek için talepte bulunur. Makam talebi ve uygulanacak usulü belirlemelidir; belediyede azınlık oranının %15'in altında olması tek başına ret gerekçesi değildir. İki dilli sokak tabelası talebi ise kanunun başka hükümleri ve yerel statü bakımından incelenir.
Dil hakkı reddedilirse, somut işlemin başvuru yolu ve resmî dil kullanımını denetleyen yetkili makam değerlendirilir. Talebi ve yanıtı kayda geçirin. Her ihlal için tek bir itiraz usulü yoktur; her ihlal kararı kendiliğinden geçersiz kılmaz.
Bu açıklama bilgilendirme amaçlıdır; çeviriler editoryaldir, resmî değildir. Yetkili makamın resmî dillerini, yerel statüyü ve somut işlemin kurallarını kontrol edin.
Bu ne için?
İşlemdeki dil hakkını bölgesel resmi dil rejiminden ayırır.
Kim kullanabilir?
Taraflar, azınlık üyeleri ve kamusal yetki kullanan kurumlar.
Ne zaman kullanılır?
İşlemler, resmi belgeler, kayıtlar ve resmi levhalar için kullanılır.